فروغ امید با اعدامهای اخیر در میهنمان خاموش گشته و سایه شوم مرگ بر فراز جان انسانها گسترده شده است. اجرای احکام اعدام در روزهای اخیر در زندانهای خرمآباد، تبریز و کرج، موجی از نگرانی را در میان مدافعان حقوق بشر برانگیخته است. این فجعه انسانی که در برههای حساس و همزمان با اوجگیری اعتراضات مردمی رخ داده، نشانگر رویکردی خشونتآمیز از سوی دستگاه قضایی است. خبرهای واصله حاکی از آن است که در دو مورد در خرمآباد، یک مورد در تبریز و یک زندانی در ندامتگاه قزلحصار کرج، چوبه دار بر سر محکومان به اجرا درآمده است. اتهامات وارده عمدتاً در پروندههای مرتبط با مواد مخدر و قتل بوده و سنین پایین برخی از جانباختگان، اندوهی مضاعف را به همراه دارد. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که ایران خود را پایبند به میثاقهای جهانی حقوق بشر میداند، میثاقهایی که حق حیات را به عنوان اساسیترین حقوق انسانی به رسمیت شناختهاند. ماده سوم اعلامیه جهانی حقوق بشر، این حق بنیادین را تضمین کرده و محرومیت از آن را تنها در شرایطی خاص و پس از طی مراحل قانونی ممکن میداند. اجرای اینگونه احکام، به خصوص در مواردی که فرآیند دادرسی عادلانه از شفافیت لازم برخوردار نباشد، تعهدات بینالمللی کشور را زیر سوال میبرد. به نظر میرسد در شرایط کنونی، تمرکز نظام قضایی بر مجازاتهای اعدام، بیش از آنکه پاسخی به هنجارشکنان باشد، به ابزاری برای ایجاد وحشت و مهار صدای مردم تبدیل شده است. تردیدها درباره صحت برخی از این پروندهها و احتمال وقوع خطاهای قضایی جبرانناپذیر، لزوم بازنگری عمیق در رویههای حقوقی و اتخاذ راهکارهایی جایگزین برای مجازات را ضروری میسازد.
مرگ اندوهبار در بند؛ موج اعدامها در ایران، زنگ خطر برای حقوق شهروندی

