تحولات اخیر در قلب خاورمیانه نشاندهنده واگرایی فزایندهای در رویکرد قدرتهای منطقهای نسبت به جمهوری اسلامی ایران است. در حالی که برخی از کشورهای منطقه، با اتکا به نفوذ فزاینده خود در مجامع بینالمللی، به دنبال تشدید فشارهای اقتصادی و سیاسی بر تهران جهت فرسایش توانمندیهایش هستند، دستهای دیگر بر مدار دیپلماسی و مذاکره به عنوان تنها راه حل پایدار برای تنشزدایی تأکید دارند. این دوگانگی استراتژیک، تصویری پیچیده و نگرانکننده از آینده ثبات در غرب آسیا ترسیم میکند. تحلیلگران معتقدند ابتکار عمل در این میان، عمدتاً در دست بازیگرانی چون عربستان سعودی و امارات متحده عربی است که با بهرهگیری از حمایتهای برخی قدرتهای جهانی، در تلاشند تا ایران را در موضعی انفعالی قرار دهند. هدف اعلام شده این رویکرد، کاهش چشمگیر نفوذ منطقهای تهران و تضعیف بنیادهای قدرت آن است؛ استراتژیای که حساسیتهای پرونده هستهای و فعالیتهای منطقهای ایران را بیش از پیش برجسته میسازد. در مقابل، کشورهایی چون قطر و عمان همچنان بر مسیر گفتمان سازنده و یافتن راهحلهای مسالمتآمیز اصرار میورزند، با این باور که ثبات بلندمدت منطقه تنها از طریق تفاهم متقابل و پرهیز از تنشآفرینی حاصل خواهد شد. این شکاف میان رویکردهای تهاجمی و رویکردهای مبتنی بر تعامل، پیامدهای جدی برای امنیت منطقهای و بازارهای جهانی انرژی به همراه خواهد داشت و ضرورت یافتن راههایی برای کاهش تنش و اعتمادسازی را دوچندان میکند.
رقابت بر سر مهار تهران؛ شکاف استراتژیک در خاورمیانه و چشمانداز مبهم ثبات
بینالملل
مطالب مرتبط
