ماشین جنگی نیابتی جمهوری اسلامی در ابتدای سال با شکستهای سنگینی روبرو شد که به درگیری مستقیم نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل با ایران انجامید. این منازعه ۱۲ روزه، منجر به تلفات سنگین در میان فرماندهان ارشد نظامی و انهدام تأسیسات اتمی حیاتی شد. پس از این حوادث، سازوکار ماشه سازمان ملل علیه ایران فعال گردید.
در ادامه، اعتراضات گسترده مردمی در دیماه ۱۴۰۴، که ریشه در بحرانهای اقتصادی و نارضایتیهای اجتماعی عمیق داشت، کشور را فرا گرفت. این خیزش، که گفته میشود از بازار تهران آغاز شد و دامنه آن به درگیریهای شهری نیز کشید، با خشونت شدید سرکوب شد و به عنوان یکی از وسیعترین ناآرامیهای چهار دهه اخیر ثبت گردید.
از دیدگاه تحلیلی، سال ۱۴۰۴ نشان داد که رویکرد سیاست مماشات بینالمللی در قبال ایران، نه تنها نتوانسته مانع اقدامات توسعهطلبانه و حمایت از تروریسم شود، بلکه به تشدید بحرانها دامن زده است. تلاش جامعه جهانی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و قطع ارتباط آن با گروههای نیابتی، به نقطه عطفی در سیاست خارجی این کشور تبدیل شد.
با وجود آغاز مذاکرات در اوایل سال، ناکامی دیپلماسی، مسیر را برای عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل هموار کرد. این حملات، تلفات قابل توجهی به بار آورد و تأسیسات هستهای کلیدی مورد هدف قرار گرفتند. متعاقب این وقایع و فعالسازی مجدد تحریمهای سازمان ملل توسط کشورهای اروپایی، پرونده برجام عملاً بسته شد و اقتصاد ایران با بحرانی جدی روبرو گشت.
پیامد این فشارها، اعتراضات فراگیر مردمی در دیماه بود که از مطالبات اقتصادی فراتر رفته و به شعارهایی علیه اصل نظام بدل شد. این ناآرامیها، که به سرعت از پایتخت به سایر مناطق گسترش یافت، گسترهی شکاف اجتماعی و سیاسی در ایران را آشکار ساخت و چشمانداز پیش روی این کشور را بیش از پیش نامعلوم ساخت.
