علیرضا شایگان، فرهنگی بازنشسته، و همسرش فرزانه فرهبد، پس از گذشت بیش از ۵۰ روز از زمان دستگیری، همچنان در بازداشت موقت و بلاتکلیف به سر میبرند. این زوج فرهنگی که در شهرستان سبزوار ساکن هستند، در تاریخ ۲۵ فروردین ماه ۱۴۰۵ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. خانواده و نزدیکان آنان اعلام کردهاند که این دستگیری به دنبال حضور و فعالیت این زوج در اعتراضات تاریخ ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴ صورت گرفته است. تاکنون علیرغم گذشت زمان طولانی، آزادی آنان حتی با تودیع وثیقه نیز میسر نشده است.
وضعیت بلاتکلیفی این زوج فرهنگی، چالشهای جدی در نظام دادرسی کیفری ایران را برجسته میکند. این بازداشت طولانی مدت، محرومیت از حقوق اولیه یک متهم و عدم دسترسی مؤثر به وکیل، پیامدهای روانی، اجتماعی و خانوادگی قابل توجهی را برای آنان به همراه داشته است. همچنین، به دلیل تعطیلی زندان سبزوار برای اقدامات ایمنی، این زوج به همراه سایر زندانیان به زندان تربت حیدریه منتقل شدهاند.
بر اساس اصول دادرسی عادلانه و مفاد حقوق بشری بینالمللی، بازداشت موقت باید اقدامی استثنایی و محدود باشد. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که در برخی پروندهها، این نوع بازداشت به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شده و افراد برای ماهها یا حتی سالها در وضعیت نامشخص نگهداری میشوند. این روند، نگرانیهای جدی در خصوص نقض حقوق متهمان و استانداردهای دادرسی عادلانه در ایران ایجاد کرده است.
