محرومیت مرتضی پروین از درمان در اوین؛ میگرن، کمردرد و دندان‌درد بی‌درمان

مرتضی پروین، فعال آذربایجانی زندانی در اوین، با وجود رنج بردن از دردهای شدید میگرن، کمر و دندان، همچنان از دسترسی به پزشک متخصص و خدمات درمانی مؤثر محروم است. به گزارش کانون حقوق بشر ایران در تاریخ ۵ مهرماه ۱۴۰۵، بهداری زندان اوین تنها به تجویز مسکن‌هایی برای سردردهای میگرنی او اکتفا کرده که تأثیر چندانی در کاهش درد نداشته‌اند. این وضعیت، خواب پروین را مختل کرده و شرایط جسمی او را وخیم‌تر ساخته است. او همچنین از کمردرد و دندان‌درد شدید رنج می‌برد، اما تاکنون معاینه تخصصی و درمان مناسب برای وی فراهم نشده است. پروین هزینه‌های دندان‌پزشکی را پرداخت کرده، اما پس از گذشت هفته‌ها، اقدامی صورت نگرفته است. او اعلام آمادگی کرده که تمام هزینه‌های درمان را شخصاً بپردازد، اما مسئولان زندان او را به مرکز درمانی خارج از زندان منتقل نکرده و امکان معاینه توسط پزشک متخصص در بهداری اوین را نیز فراهم نکرده‌اند. این محرومیت درمانی، ادامه‌ی روندی است که پیش‌تر نیز در گزارش‌ها درباره وضعیت جسمی او و ممانعت از درمان تخصصی بازتاب یافته بود. پیش از این نیز در مردادماه ۱۴۰۴، هنگام انتقال او به اوین، به دلیل خودداری از استفاده از دستبند، مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته و پس از آن، با وجود تشدید دردها و نیاز به بررسی تخصصی، به بیمارستان منتقل نشد. در اسفندماه ۱۴۰۴، جلسه‌ی بازپرسی پروین و تعدادی دیگر از زندانیان به اتهام «تبلیغ علیه نظام» برگزار شد که دلیل آن اعتصاب غذا، انتشار بیانیه‌های اعتراضی و حمایت از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ عنوان شده است. مرتضی پروین، ۳۴ ساله، در ۱۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۲ بازداشت و به اوین منتقل شد. او توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست ابوالقاسم صلواتی به پنج سال حبس بابت «اجتماع و تبانی» و یک سال حبس بابت «فعالیت تبلیغی علیه نظام» محکوم شد که این حکم در دی‌ماه ۱۴۰۳ تأیید گردید. اصل ۲۹ قانون اساسی و ماده ۱۴۰ آیین‌نامه سازمان زندان‌ها، برخورداری از خدمات درمانی را حق همگانی دانسته و بهداری را مکلف به معاینه و ارائه‌ی خدمات لازم به زندانی بیمار می‌کند. بی‌توجهی به وضعیت پروین و عدم اعزام او به پزشک متخصص، نقض وظیفه‌ی قانونی مسئولان زندان در حفاظت از سلامت زندانی است. همچنین، ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر رفتار غیرانسانی و ماده ۲۵ حق برخورداری از سلامت را به رسمیت می‌شناسد و قواعد نلسون ماندلا بر دسترسی برابر زندانیان به خدمات درمانی تأکید دارند. تداوم درد و جلوگیری از درمان تخصصی پروین می‌تواند مصداق محرومیت عامدانه از درمان و رفتار غیرانسانی باشد.